Aan de oude havenmonding van Bergen op Zoom ligt de Waterschans, het oudste vestingwerk van de stad. Dit bijzondere verdedigingswerk werd in 1584 aangelegd op initiatief van Willem van Oranje, die toen ook markies van Bergen op Zoom was. Hij wist als geen ander hoe belangrijk deze plek was: wie de Waterschans beheerste, had de sleutel tot de stad in handen.

Via de Waterschans kon Bergen op Zoom worden bevoorraad vanaf de Schelde, terwijl vijanden juist werden tegengehouden. Die slimme ligging maakte de stad moeilijk te veroveren. Meerdere aanvallen werden succesvol afgeslagen, mede dankzij dit sterke verdedigingspunt. Rond 1850 verloor de Waterschans haar militaire functie en begon een heel nieuw hoofdstuk.

In de 19e en 20e eeuw werd het terrein gebruikt voor allerlei vormen van bedrijvigheid. Er kwamen oesterputten en een kreeftenkwekerij, want Bergen op Zoom was ooit wereldwijd beroemd om zijn oesters. Later, toen de waterkwaliteit verslechterde, namen andere industrieën het over, zoals olieopslag, gietijzer en een bouwbedrijf. Deze bedrijvigheid hield stand tot 2015.

Daarna werd besloten om de Waterschans te herstellen en opnieuw beleefbaar te maken. Bij de reconstructie is bewust rekening gehouden met de sporen van het industriële verleden, zoals de oesterputten en oude gebouwen. Zo vertelt het terrein niet alleen het verhaal van vestingwerken, maar ook van handel en industrie.

Vandaag de dag kun je hier heerlijk wandelen of fietsen over de aangelegde routes. Je ziet herstelde vestingmuren, het grote binnenterrein van het ravelijn en zelfs een oude vloeddeur uit de 19e eeuw. De Waterschans is vrij toegankelijk en grenst aan het prachtige Natura 2000-gebied De Molenplaat – een mooie combinatie van historie en natuur.