Midden in het historische centrum van Bergen op Zoom, in de rustige Koevoetstraat, staat een bijzonder gebouw met een indrukwekkend verhaal: de voormalige synagoge. Aan het einde van de 18e eeuw vestigde zich hier een kleine gemeenschap van Asjkenazische Joden. In het begin kwamen zij samen op de zolder van de Boterwaag, maar al snel werd die ruimte te klein en onpraktisch. Dankzij een gift van Koning Willem I – duizend gulden, een flink bedrag in die tijd – kon er een echte synagoge worden gebouwd.

Voor de bouw werden twee woonhuizen gesloopt, maar de middeleeuwse kelders eronder bleven behouden. In 1832 was het gebouw klaar en een jaar later werd de synagoge officieel ingewijd door de ‘Hoogduitsche Israëlitische gemeente’.
In 1868 werd aan de achterzijde een schoollokaal aangebouwd. 
Het was een belangrijk middelpunt voor de Joodse gemeenschap in Bergen op Zoom, die voor de Tweede Wereldoorlog uit ongeveer zestig mensen bestond.

Die gemeenschap werd tijdens de oorlog zwaar getroffen. In 1940 sloot de Duitse bezetter de synagoge, confisqueerde het en het werd aan een particulier verkocht. Deze gebruikte het als opslagplaats voor aardappelen.

Een deel van de Joodse inwoners wist onder te duiken en overleefde de oorlog, maar 24 Bergenaren werden gedeporteerd en kwamen om in concentratiekampen. Door het kleine aantal overlevenden kon de synagoge na de oorlog niet meer als gebedshuis in gebruik worden genomen.

Het gebouw raakte daarna verder in verval, maar gelukkig werd het in 1973 door de gemeente aangekocht en op de monumentenlijst geplaatst. Kort daarna volgde een grondige restauratie en in 1975 werd de synagoge heropend als monument. Ook in de jaren 1997 en 1998 werd het gebouw opnieuw gerestaureerd. Vandaag de dag herinnert deze plek aan een kleine, maar betekenisvolle gemeenschap en vormt het een stille getuige van een bewogen geschiedenis in Bergen op Zoom.

Het wordt nu gebruikt voor activiteiten die bij het karakter van het voormalige bedehuis passen zoals een lezing of tentoonstelling.

De badinrichting in de kelderverdieping herinnert aan de rituele reinigingsplechtigheden en vraagt om een bezichtiging. Dat kan via de Stadsgidsen. Zie voor openingstijden hun website via onderstaande link.

www.stadsgidsen-bergenopzoom.nl

Dit monument komt voor in deze stadswandeling en een bij de VVV te kopen stadswandeling met toelichting.

Foto impressie.

Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Synagoge_(Bergen_op_Zoom)