In Bergen op Zoom wordt geen carnaval gevierd, maar Vastenavend. Dat verschil zit niet alleen in de naam, maar ook in de gebruiken, muziek en uitstraling. Wie voor het eerst naar ’t Krabbegat komt, merkt dat het feest sterk leunt op herhaling, traditie en herkenbaarheid. Juist die vaste vormen zorgen voor samenhang en betrokkenheid.

Muziek: eigen liedjes, eigen klank

Tijdens Vastenavend klinkt geen algemene carnavalsmuziek. Bergen op Zoom heeft een eigen Vastenavendrepertoire, grotendeels gezongen in het Bergs dialect.

• Elk jaar is er een nieuw officieel Vastenavendlied, dat voor het eerst wordt gepresenteerd tijdens het Neuzebal.
• Dat lied vormt wekenlang de muzikale rode draad tijdens evenementen, in cafés en op straat.
• Teksten en muziek zijn openbaar beschikbaar via de officiële kanalen van Stichting Vastenavend en veel nummers zijn ook digitaal terug te vinden.

Bezoekers hoeven de teksten niet te kennen om mee te doen; meezingen en meebewegen is voldoende.

Verkleedregels: je gaat niet ‘als iets’, je draagt een bulle

Tijdens de Vastenavend verkleed je je in Bergen op Zoom niet als personage of thema. In plaats daarvan draag je een ‘bulle’: een zelf samengestelde, bewust ‘mooi-lelijke’ outfit van oude, gebruikte materialen. Dit komt voort uit de na-oorlogse Vastenavend, waar er geen geld was voor verkleed kleding: Een oude lampenkap, de vitrages van je raam en een rode zakdoek om je nek.

Essentiële onderdelen van een bulle

• Masker
  Altijd aanwezig. Zorgt voor anonimiteit en gelijkwaardigheid.
• Rode zakdoek
  Om de hals, met de knoop naar voren en de punt naar achteren.
• Gordijn of vitrage
  Een stuk stof om de nek.
• Kleding (oud en gebruikt)
  • Heren: vaak een boerenkiel of vergelijkbare jas.
  • Dames: vaak een (nep)bontjas met rok.
  • Algemeen: oubollige jassen, fanfarekleding, bloemetjesjurken, lampenkappen, oude stoffen — hoe meer zelfgemaakt, hoe beter.
• Hoofddeksel
  Bijvoorbeeld een hoedje of lampenkap, of iets wat je thuis nog hebt liggen
• Veldteken
  Een klein beeldje dat verwijst naar het jaarlijkse motto van de Vastenavend. Deze zijn te koop bij de Boerinnekes en in de lokale winkels zoals Boons Supermarkt en Primera’s in heel Bergen op Zoom.

Wat nadrukkelijk níet de bedoeling is

• Nieuwe, glimmende kostuums uit carnavalswinkels.
• Complete themapakken (superhelden, dieren, typetjes).

De bulle hoort eruit te zien alsof hij van zolder komt, niet uit de winkel.

De kerk krijgt een gezicht (en praat)

Tijdens Vastenavend verandert ook de stad zelf. Zo wordt de Peperbus (de Bergse kerktoren) aangekleed. Deze traditie bestaat al decennia en vormt een herkenbaar visueel ankerpunt tijdens het feest. Tijdens Kindervastenavend speelt de toren zelfs een actieve rol.

Meedoen zonder ‘regelsstress’

Voor wie Vastenavend niet kent, geldt:

• Je hoeft niet alles te weten om welkom te zijn.
• Respect voor de gebruiken is belangrijker dan perfecte uitvoering.
• Observeren, meedoen en herhalen horen bij het feest.

Wie zich verdiept in de basis — muziek, kleding en ritme — merkt al snel dat Vastenavend draait om collectieve beleving, niet om opvallen.

Kaarten & toegang

• Niet alle evenementen zijn vrij toegankelijk. Een aantal bals en festivals werkt met entreebewijzen of een maximumcapaciteit. Kijk hiervoor op de website van Stichting Vastenavend.
• De meest actuele informatie over kaartverkoop, locaties en eventuele wijzigingen is te vinden via de officiële kanalen van Stichting Vastenavend.
• Voor populaire evenementen geldt: op tijd oriënteren, zeker in de laatste twee weken richting de Grote Optocht.

Voor jong en oud

• De Vastenavend is nadrukkelijk een feest voor alle leeftijden.
• Kindervastenavend is speciaal ingericht voor jonge Krabben en wordt druk bezocht door gezinnen.

Bereikbaarheid & drukte

• In de weekenden en vooral op 17 februari is het extra druk in de binnenstad.
• Houd rekening met tijdelijke verkeersmaatregelen en plan je bezoek bij voorkeur met openbaar vervoer of fiets, zeker op de dag van de Grote Optocht.